kalima

Litometeoro bat da, atmosferan partikula solido ez-urtsuen esekidura (hautsa, hondarra, errautsak) datzana, airea lausotzeko eta ikusgarritasuna murrizteko adina kopurutan. Lurraren azaleko ikusgarritasuna murriztuta badago eta airearen hezetasun erlatiboa % 70 baino txikiagoa bada, kalima dago; % 70 baino handiagoa bada, ordea, behatutako edo aurreikusitako fenomenoa lanbroa izango da (AEMETen irizpide teknikoen arabera). Kalimak zerua kolore lurtsu batekin uztea eragiten du (okrea, marroixka, horixka, laranja, gorrixka), eta kolore hori aldakorra da, ihes egin duten partikulen jatorri den lurraren izaeraren eta eguzki-argiztapenaren arabera. Kalimak sortzen duen opakutasun handiagoa edo txikiagoa partikulen kontzentrazioaren eta haien gaitasun higroskopikoaren araberakoa da. Azken horri erreparatuta, kalima lehorra eta hezea bereizten dira. Azken horren kasu berezi bat itsas-kalima izenekoa da, itsasoaren azaletik ihesi doazen zirimolen lurrunketak sortutako itsas-gatz partikula txiki-txikien presentziak eragindakoa. Kalima terminoak, baita bere calina eta calisma aldaerek ere, jatorri etimologikoa latinezko caligo hitzean dute, ilundura esan nahi duena, eta hortik datoz baita ere caligino, calígine eta caliginoso hitzak.