derecho

Kuchli shkval chizigʻi boʻylab paydo boʻladigan juda kuchli va yulqinli shamollar; bunday chiziq bir necha yuz kilometr uzunlikka yetishi va hudud boʻylab tez harakatlanishi mumkin. Vayronkor taʼsirga ega boʻlgan bu shamollar ushbu chiziqli tuzilmani hosil qiluvchi momaqaldiroqlar ortida qoldiradigan bir qator kuchli pastga yoʻnalgan havo oqimlari (daunberstlar) natijasidir; bu tuzilma koʻpincha mezomiqyosli konvektiv tizim bilan bogʻliq boʻladi. Shamol yulqini frontidan farqi shundaki, derecho holatida shamollar barqaror boʻlib, momaqaldiroq chizigʻi ortida kuchayib boradi. Derecholar tornadolar bilan ham bogʻliq boʻlishi hamda kuchli yogʻinlar va toʻsatdan yuz beradigan toshqinlarga sabab boʻlishi mumkin. Bu atama El Niño hodisasida boʻlgani kabi xalqaro miqyosda ispancha shaklda qoʻllaniladi. Uni birinchi boʻlib Germaniyada tugʻilgan kimyogar Gustavus Detlef Hinrichs (1836-1923) 1888-yilda American Meteorological Journal jurnalida chop etilgan maqolasida qoʻllagan. U bu nomni 1877-yil 31-iyulda Ayova shtatida (AQSh) kuzatgan atmosfera hodisasiga bergan; u tornado kabi shiddatli, ammo boshqacha xususiyatlarga ega edi. Tornado oʻz atrofida aylanma shamollar hosil qilsa, derecho holatida shamollar faqat shkval chizigʻi harakatlanayotgan yoʻnalishda "toʻgʻri ketadi" (ispancha derecho - «toʻgʻri», nomi ham shundan).