foehn

Föhn hitz alemanaren aldaera, hura bezala, Meteorologian oso ikertutako efektu ezagun bati izena ematen diona, baita horri lotutako haize katabatiko berotu, lehor eta zurrunbilotsuari ere. Fenomenoaren lehen azalpen zientifiko egokia 1866. urtekoa da, eta Julius von Hann (1839-1921) meteorologo austriarrari esker lortu zen, Alpeetan xehetasunez aztertu baitzuen. Ordura arte, oker uste zen jatorria saharatarra zela. Foehn-a ez da Alpeetako eskualdera mugatzen; munduko beste mendi-eskualde askotan ere gertatzen da. Tokiaren arabera, tokian tokiko izen desberdinak hartzen ditu, hala nola poniente (Espainiako Mediterraneoko kostaldea), chi- nook (Harkaitzitsuak mendiak), zonda (Argentina) edo Canterbury North­ western (Zeelanda Berria), besteak beste.