fyon (foehn)

Nemischa föhn atamasining bir varianti boʻlib, u ham xuddi oʻsha kabi Meteorologiyada keng oʻrganilgan mashhur effektga, shuningdek, u bilan bogʻliq oʻta qizigan, quruq va turbulent katabatik shamolga nom beradi. Hodisaning birinchi qoniqarli ilmiy izohi 1866-yilga borib taqaladi va uni Alp togʻlarida batafsil oʻrgangan avstriyalik meteorolog Yulius fon Hann (1839-1921) bergan. Oʻsha paytgacha uning kelib chiqishi Sahroi Kabir bilan bogʻliq degan notoʻgʻri fikr hukmron edi. Foehn faqat Alp mintaqasiga xos emas, u dunyoning boshqa koʻplab togʻli hududlarida ham kuzatiladi. Joyiga qarab u turli mahalliy nomlarga ega, masalan, ponyente (Ispaniyaning Oʻrta yer dengizi sohili), chinook (Qoyali togʻlar), sonda (Argentina) yoki Canterbury North­ western (Yangi Zelandiya) va boshqalar.

Bog‘liq atamalar: Fyon effekti, föhn