cavum

2017-yilgi nashrida JMT Xalqaro bulutlar atlasiga yangilik sifatida kiritilgan qoʻshimcha belgi. Bu odatda doira yoki ellips shaklidagi, peristo-toʻp-toʻp (sirrokumulus) yoki yuqori-toʻp-toʻp (altokumulus) bulutlar qatlamini teshib oʻtgan aniq chegarali teshik boʻlib, u orqali yuqori atmosfera sathining moviy osmoni koʻrinib turadi. Baʼzan bu boʻshliqlar choʻziq shaklga ega boʻladi va ularning ichida koʻpincha Cirrus turkumiga mansub, virga osilib turgan kichik, titilgan bulut boʻladi. Bir muncha vaqt bu koʻzga tashlanadigan teshiklar ularning hosil boʻlishi haqida turli nazariyalarni keltirib chiqargan. 2011-yilda jumboq hal qilindi: ularning aksariyati samolyotlarning oʻtishi bilan bogʻlandi. Bu bulut qatlamlarining sezilarli qismi oʻta sovigan holatdagi suv tomchilaridan iborat boʻlib, bosimning keskin oʻzgarishiga uchraganda ular darhol muzlab, yogʻin sifatida tushadi. Uchish bosqichidagi samolyot shunday bulut qatlamlaridan birini kesib oʻtganda, bu tomchilarning zanjir reaksiyasi tarzidagi muzlash jarayoni ishga tushadi va natijada xalqaro miqyosda hole punch cloud nomi bilan ham tanilgan teshik hosil boʻladi.