samum
Chang va qum bilan toʻyingan, baʼzan Sahroi Kabirning sharqiy qismida, Falastin, Suriya, Iordaniyada, shuningdek, Arabiston yarim oroli boʻylab esadigan jazirama shamol. Bu hududlar aholisi undan himoyalanishlari kerak, chunki u olib keladigan havo 50°C dan yuqori haroratga yetishi va nihoyatda quruq boʻlishi (nisbiy namlik 10% dan past) mumkin, shu sababli uning taʼsirida qolish halokatli boʻlib, hayvonlar va odamlarda boʻgʻilish va gipertermiyaga sabab boʻladi. U koʻrinuvchanlikni bir necha metrgacha kamaytiradi, terining ochiq joylarida esa pufakchalar paydo boʻladi. U yoz oylarida koʻproq uchraydi va odatda choʻl boʻylab katta tezlikda harakatlanadigan, old chetida juda kuchli va xavfli shamol yulqinlarini keltirib chiqaradigan toʻq sariq rangli bulut hosil qiladi. Yunon tarixchisi va geografi Gerodot (mil. avv. V asr) uni qizil shamol deb taʼriflagan. Uning etimologik kelib chiqishi arabcha samûm soʻziga borib taqaladi, u esa oʻz navbatida samm soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, biz uni "zaharli shamol" deb tarjima qilamiz.